Geplaatst door op 13 Jun 2016 in Blog, Nieuws

Het afschaffen van de VAR en de invoering van de wet DBA was in eerste instantie bedoeld om de boel ‘makkelijker’ te maken. In de praktijk is de nieuwe wetgeving voor lang niet iedereen duidelijk. Er zijn een aantal zaken waar je op moet letten bij de omschakeling van VAR naar DBA. De belangrijkste aandachtspunten voor freelancers én opdrachtgevers op een rij:

In een notendop, dit verandert er:

Modelovereenkomsten nemen de rol van de VAR over om ‘schijnzelfstandigheid’ tegen te gaan. Op dit moment bevinden we ons in een overloop periode en de Belastingdienst zal de nieuwe wet pas vanaf 1 mei te 2017 gaan handhaven. Dit betekent dat je er goed aan doet om – zowel als freelancer als opdrachtgever – je nu al voor te bereiden op wat komen gaat.

Handhaving door de Belastingdienst

Het eerste jaar van invoering zal er niet ‘actief worden gehandhaafd’. Dat betekent dat de Belastingdienst wel zal controleren, maar nog geen boetes of naheffingen zal opleggen wanneer je nog niet voldoet aan de nieuwe wet. Zowel voor de ZZP-er/Freelancer als opdrachtgever is het daarom belangrijk om die tijd te gebruiken om alles goed te regelen, aangezien het anders kan gebeuren dat een opdrachtgever achteraf een aanslag krijgt of loonheffingen moet inhouden op de beloning van een ZZP-er. Het kan dus zowel de ZZP-er als de opdrachtgever geld kosten wanneer e.e.a. niet goed afgedekt is.

Is een modelovereenkomst verplicht?

Nee. Dit is een van de punten waar nogal eens verwarring ontstaat. Strikt genomen is het niet verplicht om een modelovereenkomst op te stellen, maar in de praktijk is het vaak wel raadzaam. Een en ander hangt af van jouw specifieke situatie. Soms is het overduidelijk dat er geen sprake is van een vaste dienstbetrekking. Als je éen keer in de maand ingehuurd wordt om een workshop te geven, bijvoorbeeld. Wanneer werkzaamheden echter consequenter worden is het aan te raden om een modelovereenkomst op te stellen.

Waar toets je een werkrelatie op?

De Belastingdienst hanteert een drietal criteria om vast te stellen of er sprake is van een dienstbetrekking:

  • Persoonlijke arbeid
  • Werkgeversgezag
  • Beloning

Wanneer éen van deze elementen ontbreekt, dan is er geen sprake van een dienstverband en is een modelovereenkomst in principe dus niet nodig. In de praktijk kan er echter wel eens verwarring ontstaan over bijvoorbeeld de uitleg van persoonlijke arbeid of werkgeversgezag. Neem hier dus liever geen risico mee.

Voor iedere klus een aparte overeenkomst?

Nee, dat is niet nodig. Er zijn algemene modelovereenkomsten beschikbaar die geschikt zijn voor alle type opdrachten, ongeacht branche of beroep. Je mag zelf bepalen volgens welke overeenkomst er wordt gewerkt.

Wat moet je concreet doen als ZZP-er of opdrachtgever?

Er bestaat een inspanningsverplichting voor ZZP-er en opdrachtgever om vorm te geven aan de werkrelatie in de nieuwe situatie. Dat betekent concreet dat:

  • ZZP-er en opdrachtgever samen bepalen of een modelovereenkomst nodig is
  • Je samen een passende modelovereenkomst selecteert
  • De modelovereenkomst wordt vastgelegd tussen ZZP-er en opdrachtgever
  • Er voortaan wordt gewerkt volgens de afspraken in de modelovereenkomst

Geen zekerheid meer vooraf voor opdrachtgevers

Strikt genomen betekent de nieuwe wet dat er – zoals met de VAR wel het geval was – een opdrachtgever vooraf minder zekerheid heeft of een arbeidsrelatie achteraf wordt aangemerkt door de Belastingdienst als schijnzelfstandigheid. Het is daarom aan te raden om vooraf goed te toetsen of arbeidsrelaties met ZZP-ers voldoen aan de criteria van de Belastingdienst. De daarvoor geldende regels blijven van toepassing. Denk daarbij aan het aantal opdrachtgevers, de mate waarin een ZZP-er zelf bepaalt wanneer en hoe werk wordt uitgevoerd en of je als ZZP-er werk door derden mag laten uitvoeren.

Een overeenkomst tekenen is niet nodig

Wat voor velen niet duidelijk is, is of er ook daadwerkelijk een contract getekend moet worden. Dat is niet nodig. De enige eis die de Belastingdienst stelt is dat de opdrachtgever en ZZP-er met elkaar afspreken dat er volgens een bepaalde modelovereenkomst (nummer) gewerkt wordt. Het volstaat om dit mee te sturen, bijvoorbeeld in een opdrachtbevestiging per email.

Meer info?

Check de Factsheet ZZP/Deregulering Beoordelings Arbeidsrelatie (DBA).